OMUZ VE DİRSEK HASTALIKLARI

Rotator Manşet Yırtıkları (Omuzda Kas Yırtığı)

Rotator manşet (RM) yırtıkları, omuzdaki ağrının sık görülen nedenlerinden biridir. Omuz kasında yırtık gelişirse günlük kişisel bakım ihtiyaçlarını yerine getirmek çok ağrılı bir hal alır, hatta bu basit ama çok önemli fonksiyonlar yapılamaz hale gelir.  

Anatomi
RM, dört adet omuz kası ve bunların tendonlarından oluşur. Bu kas ve tendon grubu, omuz eklemini manşet şeklinde sarar; omuzun güçlü ve sağlam olmasını sağlar; omuzun yuvasında kalmasına yardımcı olur. RM,  kolun yukarı kaldırılması ve döndürülmesi hareketlerini yaptırır.

RM Yırtık Tipleri
RM yırtıklarının 2 farklı tipi vardır;
- Parsiyel, Yarım Yırtıklar: Tamamlanmamış yırtıktır. Tendon hasar görmüş ama tamamen kopmamıştır.
- Tam Kat Yırtıklar: Tendon tamamen kopmuştur.

RM Yırtığı Neden Olur?
RM yırtıklarının iki ana nedeni vardır; travma sonucu yaralanma ve yaşın ilerlemesi, aşırı kullanma sonucu tendonun yıpranması, dejenerasyonu.
Akut RM yırtık (travma sonrası): Düşme ya da ağır bir şey kaldırırken ters hareket yapma sonrası akut yırtık gelişir.
Dejeneratif (yıpranma, aşınma sonrası) yırtık: RM yırtıklarının büyük kısmı bu şekilde oluşur. Tendonda zaman içinde yavaş bir şekilde aşınma ve yıpranma gelişir. Aslında bu bir yaşlanma sürecidir ve beden gücüyle çalışan işçiler ve ev hanımlarında görülür. Yıllar içerisinde omuzu yıpratan iş ve hareketlerin sürekli yapılması, bu süreci hızlandırır.
Yaşın ilerlemesiyle  RM tendonlarına giden kan azalır. Kan akımı azalınca vücudun burada oluşan yıpranmayı tamir yeteneği de azalır, tendon yırtığı oluşur.
Yine yaşlanmayla beraber eklemin kireçlenmesinin sonucu olarak kemik çıkıntıları meydana gelir. Bu çıkıntılar önce tendonun sıkışmasına neden olur, kemik çıkıntısının tendonu yıpratmasının devam etmesiyle yırtık gelişir.

Şikâyetler Nelerdir?
Düşme sonucu aniden oluşan yırtıklarda şiddetli ağrı vardır ve hasta kolunu hiç oynatamaz, omuz ekleminde hareket kaybolur.
Yaşlanma sürecine bağlı yırtıklarda da ağrı ve hareket kısıtlılığı vardır ama başlangıçta ağrı şiddetli değildir, önce rafa uzanmak gibi elin baş üstüne götürüldüğü hareketlerde ağrı başlar. Zaman geçtikçe, yıpranma arttıkça ağrı artar, istirahat ve gece ağrısı başlar. Saç bağlama, elini sırtına götürme gibi basit hareketler bile yapılamaz hale gelir.

Görüntüleme Yöntemleri
Görüntülemeye röntgenle başlanır. Özellikle düşmelerde kırıkların değerlendirilmesi açısından önemlidir.
MRG ve USG ile tendon direkt değerlendirilir, yapısı ve yırtıklar gözlemlenir.  

Tedavi
Tedavinin amacı ağrıyı azaltmak ve hastaya omuz hareketlerini geri kazandırmaktır. Şikayetler ilerlemeden başlanan erken tedavi, hastayı günlük yaşamına daha çabuk döndürür.
Ağrı ve hareket kaybı ilerlemeden hastaların doktora başvurup tedaviye başlaması, olumlu sonuç alma bakımından önemlidir çünkü hastaların % 80’i cerrahi dışı destekleyici tedaviyle fayda görür.
İstirahat, ağrı kesici-ödem giderici ilaçlar önerilir. Egzersiz ve fizik tedavi, enjeksiyonlar (kortizon, PRP) uygulanır. USG, enjeksiyon sırasında rehberlik eder.
Cerrahi tedavi; akut bir yırtık oluşmuşsa, 3 cm’den büyük bir yırtık varsa cerrahi uygulanır. Destekleyici tedaviye rağmen devam eden ağrı, cerrahinin en önemli nedenidir.