ORTOPEDİ ve TARİHÇESİ

Ortopedi vücudun kas iskelet sisteminin yaralanma ve hastalıkları ile ilgilenen tıp dalıdır. Kas iskelet sistemi kemik, eklem, bağ, tendon (kiriş), kas ve sinirleri kapsamaktadır ve hareket etmemizi, çalışmamızı ve aktif olmamızı sağlar. Hayat harekettir, hareket hayattır.

Ortopedi terimi “Orthos” ve “pedias” olarak iki Yunanca kelimeden oluşmuştur. “Orthos” kelimesi “doğru, düz ve deformitesiz” anlamına gelmektedir. “Pedias” kelimesi ise çocuk demektir, yani ortopedi kelimesinin tam karşılığı düzgün çocuk demektir.

Bu terimi ilk defa 1741’de Nicholas André yazdığı bilimsel eserin başlığında kullanmıştır. “Ortopedi, veya çocukların vucütlarındaki deformitelerin önlenmesi ve düzeltilmesi sanatı.”

André ortopedinin cerrahi bir branştan daha ziyade önleyici ve koruyucu bir tıp dalı olduğunu düşünmüştür. Günümüzün modern cerrahi günlerinde de, her ne kadar pek çok komplike durum ileri cerrahi tekniklerle başarılı bir şekilde çözümlense de, koruyucu hekimliğin, tedavi etmekten her zaman daha iyi olduğu sıkça hatırlanmalıdır. Bebeklerde görülen gelişimsel kalça displazisinde ultrason ile erken tanı ve tedavi buna çok iyi bir örnek hastalık oluşturmaktadır.

Hipokrat da kas iskelet sistemine çok önem vermiş ve kitabının önemli bir kısımını bu konuya ayırmış. Kırık ve çıkıkların tanı ve tedavisini geniş bir şekilde tanımlamış.

Başlangıçta ortopedi kas iskelet sisteminin travma dışı hastalıkları, özellikle çocukları ilgilendiren problemlerle uğraşsa da, birinci dünya savaşından sonra travma sonucu oluşan sakatlık ve şekil bozuklukları için yeni teknikler geliştirilmiştir.

Sonuç olarak ortopedi bilim dalı çocuk şekil bozukluklarının tedavisi için kurulmuş olsa da, ortopedi uzmanları günümüzde her yaş grubuna tedavi vermektedir; çarpık ayak ile dünyaya gelmiş bir yenidoğandan, artroskopik cerrahiye ihtiyaç duyan genç bir atlete ve eklem dejenerasyonu olan yaşlı bir insana kadar tüm yaş gruplarını tedavi etmektedir. Ayrıca kırık da her yaş grubunda olabilmektedir.

Tarihçeyi bitirip günümüze geldikten sonra şimdi ortopedi uzmanlarının kas iskelet sistemi problemlerine nasıl yaklaştığını inceleyelim;

  • ■ Öncelikle doktorunuz yaralanma ,veya hastalığınız TANIsını belirler.
  • ■ İlaç, egzersiz, cerrahi ya da diğer tedavi protokolleriyle TEDAVİ eder.
  • ■ Hareket, güç ve fonksiyonun tekrar elde edilebilmesi için egzersiz ya da fizik tedavi tavsiye ederek REHABİLİTASYON yapar.
  • ■ Yaralanmayı engellemek ya da hastalığın gelişimini yavaşlatmak için bilgi vererek ya da tedavi planlayarak KORUYUCU hekimlik yapar.
  • ■ Ortopedi uzmanları pek çok sayıda cerrahi de uygularlar.

Bu cerrahi işlemler dışında da hastalara pek çok uygulamalar, invaziv işlemler de yapılmaktadır; henüz protez ameliyatına ihtiyaç duymayan ağrılı hastalara eklem içi enjeksiyonlar, ameliyat olamayacak ya da ağrılı küçük yırtığı olan omuz tendon yırtığı bulunan hastalara tendon içi enjeksiyonlar gibi pek çok ofiste, poliklinikte uygulanabilecek tedavi mevcuttur.